Аммаҕа киириигэ “Кыайыы ойуурун” аттыгар уопсастыбаннай эколог Иван Мохначевскайга анаммыт баннер турда. Аны билигин улууспутугар кэлэр-барар ыалдьыттары, олохтоохтору да, күөх суугуну харыстааһыҥҥа, тэнитиигэ, уопсайа тус бэйэтэ ыйан -кэрдэн, эт илиитинэн тутан -хабан 3000 араас маһы олордору ситиспит ытыктыыр киһибит сырдык мөссүөнэ көрсүөҕэ, алгыстыы көрөн атаарыаҕа. Ол үлэ урбаанньыт Спартак Трофимов дьиэ кэргэнин кытта биир сүбэнэн үлэтин түмүгэр оҥоһуллунна. Тэрээһиҥҥэ бэтэрээн учууталлар, Амма олохтоохторо кыттыыны ыллылар.
“Иван Иосифович Мохначевскай олус убаастанар киһи. Бука кинини билбэт киһи суоҕа буолуо. Дэлэҕэ даҕаны өрөспүүбүлүкэҕэ сыл бастыҥ экологын аатын ылыа дуо. Иван Иосифович 2015 сыллаахха Кыайыы 70 сылыгар анаан олус улахан суолталаах бырайыагы туруулаһан олоххо киллэрбитэ. Ол курдук бу Аммаҕа киирии суолбут икки өттүгэр Аҕа дойду улуу сэриитин кыттыылаахтарыгар, барыта 1764 киһиэхэ мас олордуллубута. Уҥа өртүгэр 1005 мас сэрииттэн эргиллэн эйэлээх олоҕу тутуспут, онтон хаҥас өртүгэр 764 кыргыһыы хонуутугар охтубут буойуннар сырдык ааттарыгар ананан олордуллубуттара. Сыл-хонук ааһан истэҕин аайы бу маннык үйэлээх бырайыагы олоххо киллэрбит, көҕүлээбит киһибит аата хайдах эрэ умнулла быһыытыйан эрэр диэн санааттан, Иван Иосифович туһунан кэлэр кэнчээри ыччат эрэ буолбакка, манна улууспутугар кэлэр дьон эмиэ бу мастары олордубут киһи кимин-тугун биллиннэр-көрдүннэр, аахтыннар диэн иһитиннэрэр стендэ оҥорорго санаа киирбитэ. Ол санаабын дьиэ кэргэммэр эппиппэр, өйөөннөр, бары турунан туран баннеры туруордубут. Онтон олус үөрэбит. Манна киирбит Иван Иосифович диэн кимин, кини олоҕун кэрчиктэрин үчүгэй баҕайытык барытын докумуоннарга олоҕуран оҥорон биэрбит Амма 1 №-дээх орто оскуолатын түмэлин салайааччыта Вера Нестеревна Бессоноваҕа, уолугар Василий Иванович Мохначевскайга улаханнык махтанабыт. Ону сэргэ биһиги үлэбитигэр Иван Иосифович сиэнэ, Сергей Александрович Мохначевскай, худуоһунньук Никита Олесов, уолум Айыысиэн күүс-көмө буоллулар. Онон кинилэргэ эмиэ махталбын тириэрдэбин”, — диэн этэр Спартак Трофимович.
Чэ дьахчы да дьип-дьап курдук оҥоһуллан турбут баннер буолла. Хаар-ардах түспэтин диэн кыра кырыысалаах, тыал-куус тэлимнэппэтин диэн баннер тула өттүнэн анал уголынан туттарыллыбыт. Бэйэтэ тиит маһынан оҥоһуллубут остуолбаларга турбут. Матырыйаалы бэлэмнээн киллэрбит Вера Бессонова бэлиэтээбитинэн манна Иван Иосифович 85 сааһыгар сылдьан түспүт, байыаннай формалаах, фуражкалаах турар мэтириэтэ киирбит. Байыаннай киһи быһыытынан төһө да саастаах буоллар бэрт дьып-дьап курдук туттан, “айылҕаҕын харыстыырга эн тугу гыннын” диэн хайдах эрэ ыйытардыы көрөн турар. Бэлиэ күҥҥэ Амма нэһилиэгин баһылыгын солбуйааччы Василий Дьяконов, Амма 1№-дээх оскуола дириэктэрэ Степан Игнатьев, бэтэрээн -педагог, Иван Иосифовичтыын бииргэ үлэлээбит Галина Бочугурова, спорт бэтэрээнэ Ефрем Ефремов бэйэлэрин эҕэрдэлэрин тириэртилэр, Иван Иосифович туһунан истиҥ ахтыыларын оҥордулар уонна маннык үтүө дьыаланы оҥорбут урбаанньыт Спартак Трофимов дьиэ кэргэнигэр дириҥ махталларын тириэртилэр. Онтон баннер турар бэлиэ тэрээһинин Амма 1№-дээх орто оскуола Л.В. Киренскэй аатынан кыраайы үөрэтэр түмэлин салайааччыта Вера Бессонова ыытта.