Амматааҕы Ф. Потапов аатынан норуот айымньытын дьиэтигэр социальнай хантыраак түһэрсэн үлэлии-хамсыы сылдьар дьон отчуоттуур «Социальнай хантыраак дьиэ кэргэн дохуоттаах буоларыгар бигэ тирэх» диэн быыстапка-дьаарбаҥка буолан ааста. Маннык тэрээһин үлэ түмүгүн көрдөрөн икки сылга биирдэ ыытыллар. Быйылгы дьаарбаҥкаҕа 2023-2025 сылларга көмө харчы ылбыт бэйэ дьарыктаахтар кэлэн кыттыыны ыллылар.
Дьаарбаҥка үөрүүлээх арыллыытыгар кыттыыны ылан бэйэлэрин эҕэрдэлэрин улуус дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Владимир Колосов, улуус баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы Николай Ларионов, нэһилиэнньэҕэ социальнай көмүскэл биир кэлим киинин салайааччыта Сахаяна Неустроева, “Мин биисинэһим” Амма улууһугар салаатын салайааччыта Александра Николаева уонна Соморсун нэһилиэгин баһылыгын солбуйааччы Надежда Белолюбская тириэртилэр уонна бастыҥнарга наҕараадаларын туттардылар. Бэйэтин эҕэрдэ ылбаҕай ырыатын СӨ үтүөлээх артыыһа Александр Ушницкай тириэрдэн бүгүн үлэ түмүктэрин таһаарар бырааһынньык буоларын бигэргэттэ.
“Биһиги дьиэ кэргэн 2024 сыллаахха социальнай хантыраагынан тыраахтыр ылан оппутун бэлэмнээһиҥҥэ уонна чааһынайдарга ким наадыйарынан өҥө оҥоробут. Бэйэбит аҕыс сүөһүлээхпит. Тыраахтырбыт эргэрэн 300-тэн тахса тыһыынча солкуобай ылан, онно эбэн тыраахтыр ылан абыранныбыт. Онон маннык судаарыстыба көмө оҥороро олус туһалаах, онон махталбыт улахан”, — диэн Порковкаттан киирэ сылдьар Марфа Устинова.
“Мин былырыын балаҕан ыйыгар ылбытым уонна тимири эрийэр станок атыылаһан аҕалыбытым. Оборудованиебын Белоруссияттан сакаастаан ылбытым. Бэйэм маннык тимири эрийэн, эрдэ дьарыктанар этим. Илиибинэн эрийэ сылдьыбытым. Оннук оҥоһуктары оҥорор аппаракка ымсыырар этим. Ол дьыалабынан дьарыктанар баҕалаах соцхантыраакка киирсэр баҕалаах былааммын суруйан биэрэн, үөрүөм иһин 350000 солкуобай ылан ымсыырар оборудованиебын ылбытым. Билигин онон сибэкки иһититтэн саҕалаан күрүө-хаһаа ойуутугар тиийэ барытын оҥоробун. Сакаасчыт баҕатын эрэ этиэн наада”, — диэн этэр Амма нэһилиэгин олохтооҕо Савва Кириллин.
Дьэ бу курдук хас биирдии кэпсэппит дьоммут, дьаарбаҥка кыттыылаахтара ылбыт көмө харчыларын сыа сым курдук тутан туһаҕа таһааран, күн бүгүн дохуот оҥостон дьиэ кэргэннэрин иитэ, бэйэлэригэр дьарык оҥосто сырыттахтара. Онон нэһилиэнньэҕэ социальнай көмөнү оҥорор биир кэлим киин судаарыстыба биэрэр өйөбүлэ көдьүүстээх буоларын инниттэн маннык дьаарбаҥкалары тэрийэрэ олус үчүгэй.
“Биһиги кииммит “Социальнай хантыраак дьиэ кэргэн дохуоттаах буоларыгар бигэ тирэх ” диэн дьаарбаҥкабыт улууска иккис төгүлүн ыытыллар. Социальнай хантыраак уопсайынан 2012 сылтан үлэҕэ киирбитэ. Бу күн дьаарбаҥкаҕа кытта сылдьар дьоммут 2023-2025 сылларга бэйэ дьыалатын тэриниигэ уонна кэтэх хаһаайыстыбатын сайыннарыыга ылбыттара. Уопсайа үс сыл устата 135 ыал социальнай хантыраак түһэрсэн бары бэйэ дьыалатын тэринэн, нэһилиэнньэҕэ туһалаах өҥөлөрүн оҥоро сылдьаллар. Ону таһынан биһиги биир хайысхабытын үлэтэ суох дьон үлэ көрдүүллэригэр туһуламмыт бырагырааманан үс сыл устата 42 киһи араас тэрилтэлэргэ үлэҕэ киирэн үлэлии сылдьаллар. Өссө ыарахан балаһыанньаҕа түбэспит 76 дьиэ кэргэн уонна соҕотох олорор дьоҥҥо көмө оҥоһуллунна. Бу сыллар тухары Соморсун, Мээндиги, Амма олохтоох дьаһалталара нэһилиэктэрин дьоно дьарыктаах, олохторун таһыма туруктаах буоларын туһугар биһигини кытта ыкса сибээстээхтик үлэлээн кэлбиттэрин бэлиэтиибит. Итини сэргэ “Мин биисинэһим”, дьарыктаах буолуу киинэ эмиэ биһигини кытта тэҥҥэ үлэлэһэбит. Быйыл социальнай хантыраакка саҥа хайысха киирдэ. Ол курдук анал байыанна дьайыы кыттыылаахтарыгар бэйэ дьыалатын арыналларыгар дьиэ кэргэн дохуотун учуоттаабакка эрэ социальнай хантыраак көрүллэр буолла. Манна анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕа дьарыктаах буолуу киинигэр учуокка турара ирдэнэр уонна “Аҕа дойду көмүскээччилэр” фондаларыттан рекомендациялаах буолуохтаах”, — диэн Амма улууһун нэһилиэнньэҕэ социальнай көмүскэли оҥорор биир кэлим киин салайааччыта Сахаяна Неустроева сырдатта.
Дьаарбаҥка күн өссө социальнай хантыраак ылбыт дьон аҥардас атыы эрэ буолбакка, маастар-кылаас эмиэ ыыттылар. Онон дьэ эргиччи судаарыстыба көрөр көмөтө чахчы да дьиэ кэргэн дохуоттаах буоларыгар бигэ тирэх буолара көһүннэ.
“Амма олоҕо” хаһыат